همزمان با تاسوعای حسینی

آئین مذهبی سنتی علم گردانی در خوروبیابانک برگزار شد

مردم خور و بیابانک روز تاسوعا برای حضور علم اباعبدالله الحسین (ع) در منازلشان برای تبرک جویی به انتظار می نشینند.

به گزارش سفیر خور؛ یکی از آئین های سنتی مردم کویر نشین خوروبیابانک علم گردانی است که همه ساله در روز نهم محرم انجام می شود.

در این آئین علم هایی که روز پنجم محرم توسط سادات و اهالی شهر با پارچه های رنگین قیمتی پوشیده شده است  برای تبرک جستن اهالی به درب منازل توسط جمعی از سادات برده می شود.

علم 1

در خور دو علم وجود دارد که یک علم مختص سادات موسوی و علم دیگر را سادات عبادی می گردانند و این آئین به صورت موروثی از پدر به پسر به ارث می رسد.

از قدیم رسم بر این بوده که شب ششم محرم پس از چاووشی در حسینیه، عده ای برای عرض تسلیت و انتقال علم ها، به منزل سید اسماعیل موسوی که خادم الحسین بوده است می روند و همراه با سلام و صلوات آن ها را برای عزاداری به حسینیه می برند.

هنگام شروع مراسم عزاداری در حسینیه هر یک از دو علم به وسیله سادات موسوی و عبادی به حسینیه آورده می شد و در میان جمعیت زنان گردانده می شد و زن ها به احترام آنها برپای می خاستند.

علم2

عبدالکریم حکمت یغمایی محقق، نویسنده و شاعر معاصر در این باره می گوید: «علم دارای (توغ) یا توقی فلزی بود به اشکال گوناگون، اصطلاح پاتوق یا پاتوغ که در زبان و فرهنگ مردم جمع شدن برای هم بستگی می دهد از آن گرفته شده زیرا گرداگرد علم مردمی جمع می­ شده اند».

به هر تقدیر اکثر ((توغه­ های)) علم و کتل به شکل سرو است که در نزد ایرانیان درختی مقدس است و معروف ترین آن سرو کاشمر و یا سرو کشمیر بوده است.

یکی از علم ها بیش از ۴ قرن قدمت دارد و بر روی آن “لافتی الا علی” و بر روی دیگرش “لاسیف الا ذوالفقار” حک شده است.

طوق یا سر یکی از علم ها نقش تاج مانند است که آن ها بنابر نوشته روی آن، «این علم را سید رضا فرزند سید شهاب موسوی خوری در سال ۹۸۳ قمری وقف حسینیه خور کرده است» حک شده است.

IMG_5321

در روز تاسوعا مردم شهر با نظافت خانه و آب و جارو کردن درب منزل به استقبال علم می نشینند، گروه هایی جداگانه این علم ها را خانه به خانه می برند، صاحب خانه، علم را به تبرک در خانه می گرداند و پس از زیارت توقه آن را با آب و گلاب شستشو می دهد و اهل خانه از آن آب به عنوان تبرک و شفا می نوشند، گروه علمدار توسط صاحب خانه پذیرایی می شوند و در آخر صاحب خانه نذورات خود را به یک نفر که معتمد حسینیه اعظم شهر است تحویل می دهد، این نذورات صرف امور حسینیه می شود.

آئین علم گردانی یادگار دوره ای است که شاه اسماعیل صفوی بر مسند قدرت نشست و عده ای را با علم مأمور کرد تا کوچه به کوچه و خانه به خانه مردم را به تشیع دعوت کنند .

در خور وقتی علمداران کوچه به کوچه و خانه به خانه می روند این بیت را می خوانند:

ای شام رو سیه به چه رو می شوی سپید                 فردا حسین تشنه جگر می شود شهید

و چون وارد خانه ای می شوند می گویند :

گشـاده باد به دولت همیـشه این درگاه                   به حـــق اشـهــــدان لااله الاالله

پارچه های رنگی و زینتی علم ها را در روز تاسوعا باز می کنند و برای شرکت در مراسم عزای سالار شهیدان آن ها را سیاه پوش می کنند.

Go to TOP